Ջուրը Տիեզերքի ամենաարտասովոր հեղուկներից մեկն է: Նրա անոմալ հատկությունները (ընդարձակումը +4 °C-ից ցածր սառեցման դեպքում, բարձր ջերմունակությունը, արտասովոր սեղմելիությունը և այն փաստը, որ սառույցը լողում է մակերևույթին) արդեն ավելի քան հարյուր տարի շփոթեցնում են գիտնականներին:

Այժմ ֆիզիկոսների միջազգային խումբն առաջին անգամ ստացել է ջրի հատուկ «թաքնված» կրիտիկական վիճակի գոյության ուղղակի փորձարարական ապացույցներ, որն էլ, ըստ ամենայնի, պատասխանատու է այս տարօրինակությունների համար:

Գիտնականներին հաջողվել է «բռնեցնել» ջուրը խորը գերսառեցված վիճակում՝ մոտ −63 °C ջերմաստիճանի և շուրջ 1000 մթնոլորտ ճնշման պայմաններում: Օգտագործելով գերարագ ռենտգենյան իմպուլսներ՝ նրանք դիտարկել են հեղուկի կառուցվածքը նախքան այն կհասցներ վերածվել սառույցի:

Ըստ ստացված տվյալների՝ էքստրեմալ պայմաններում ջուրը կարող է գոյություն ունենալ երկու տարբեր հեղուկ ձևերով, որոնք միմյանցից տարբերվում են ջրածնային կապերի կառուցվածքով: Այսպես կոչված թաքնված կրիտիկական կետում այս երկու փուլերը միաձուլվում են, իսկ համակարգը դառնում է ծայրահեղ անկայուն և զգայուն նույնիսկ չնչին փոփոխությունների նկատմամբ:

Նույնիսկ մեզ համար սովորական ջերմաստիճանների և մթնոլորտային ճնշման պայմաններում ջուրը, ինչպես կարծում են հետազոտողները, կրում է այս թաքնված վիճակի «արձագանքը»: Մշտական միկրոսկոպիկ տատանումները (ֆլուկտուացիաները) և անցումները երկու կառուցվածքային ձևերի միջև բացատրում են նրա անոմալ բարձր ջերմունակությունը, սեղմելիությունը, մակերևութային լարվածությունը և շատ այլ բացառիկ հատկություններ:

Ջրի անոմալիաների բնույթի վերաբերյալ քննարկումները շարունակվում են դեռևս Վիլհելմ Կոնրադ Ռենտգենի ժամանակներից, ով հայտնագործել է ռենտգենյան ճառագայթները: Նոր փորձարարական տվյալները կարող են վերջնականապես կետ դնել այս երկարատև գիտական վեճին:

Աղբյուրը՝ Science

Պատկերը՝ POSTECH University, South Korea