Կլիմայական պարադոքս. Մեծ անտառային հրդեհները կարող են օգտակար լինել մոլորակի համար

17 Նոյեմբեր, 2025
Պատկերը՝ NASA Earth Observatory image by Lauren Dauphin (U.S. Geological Survey)

Տարիներ շարունակ գիտնականները խոսում են մոլորակի վրա սպառնացող կլիմայական ճգնաժամի մասին: Կլիմայի փոփոխությունը հանգեցնում է անտառային հրդեհների ավելի հաճախակի և ինտենսիվ բռնկմանն ամբողջ աշխարհում, ներառյալ՝ Միացյալ Նահանգներում: Խոշոր հրդեհները մի շարք խնդիրներ են առաջացնում, որոնք ազդում են առողջության, շրջակա միջավայրի, ենթակառուցվածքների և տնտեսության վրա: Սակայն նոր հետազոտությունը զարմանալի պարադոքս է հայտնաբերել։

Նոր հետազոտրության մեջ գիտնականները վերլուծել են 2005-2015 թվականների օդի որակի տվյալները և օգտագործել են մանրամասն կլիմայական մոդելներ՝ հասկանալու համար, թե ինչպես կարձագանքի մթնոլորտը որոշակի պայմանների:

Խումբն առանձնացրել է անտառային հրդեհների ծխի և դրանց արտադրած ջերմության ազդեցությունը՝ որոշելու համար՝ ինչպես է յուրաքանչյուրն ազդում եղանակային պայմանների վրա: Դա նրանց հնարավորություն է տվել տեսնել ջերմության զարմանալի դերն օդը մաքրելու գործում:

Արդյունքները ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ արևմտյան մասում անտառային հրդեհներից բարձրացող ջերմությունը օդի վերընթաց հոսանքներ է ստեղծում, որոնք ռեակտիվ հոսքում՝ վերին մթնոլորտում արագ շարժվող շիթահոսերի նեղ շերտում գրգռում են ալիքները:

Այդ ալիքները թուլացնում են արևմուտքից եկող և արևելյան քամիները գրավող զով, խոնավ օդի սովորական հոսքը, որոնք խոնավություն են բերում Ատլանտյան օվկիանոսից: Դա հանգեցնում է Արևելյան ափին տեղումների ավելացմանը, ինչն իր հերթին արդյունավետորեն լվանում է աղտոտվածությունը։

Հետազոտության հեղինակները նշում են, որ այդ օգտակար ազդեցության բացահայտումը կարևոր է, քանի որ կլիմայական մոդելների մեծ մասը հաշվի է առնում միայն ծուխը, այլ ոչ թե ջերմությունը: Արդյունքում, այդ բացթողումը հանգեցնում է անտառային հրդեհների բացասական ազդեցության զգալի գերագնահատման։

Աղբյուրը՝ Science

Պատկերը՝ NASA Earth Observatory image by Lauren Dauphin (U.S. Geological Survey)

Այլ լուրեր