«Հավերժական քիմիական նյութեր» են հայտնաբերվել աշխարհի տարբեր նստվածքներում

08 Սեպտեմբեր, 2025
Պատկերը՝ Ali Majdfar/Getty

Եռաֆտորքացախաթթուն (TFA) բացառապես քիմիական սինթեզի արդյունք է և պատկանում է «հավերժական քիմիական նյութերի» դասին: Այն բնության մեջ չի հանդիպում նորմալ պայմաններում, բայց հանդիպում է խոշոր արդյունաբերական համալիրների մոտ:

Գերմանիացի կենսաբանների կողմից անցկացված ուսումնասիրության արդյունքները վկայում են, որ այս նյութն այժմ հաճախակի նկատվում է մոլորակի տարբեր շրջանների նստվածքներում, նույնիսկ հալվող արկտիկական սառցադաշտերում:

Մասնագետները եզրակացնում են, որ այս թթվի կոնցենտրացիան Գերմանիայում ծառերի տերևներում և ասեղներում աճել է հինգից տասն անգամ: Աճ է գրանցվել նաև կանադական արկտիկական սառցե միջուկներում և Դանիայի ստորգետնյա ջրերում:

Մասնագետներն ընդգծում են, որ սա «մարդածին նյութ» է, որն այժմ հանդիպում է ամենուրեք՝ լճերի և գետերի ջրերում, շշալցված ջրում, սննդի մեջ, հացահատիկի սերմերում, կենդանիների օրգաններում, նույնիսկ մարդու արյան և մեզի մեջ:

Գիտնականները դեռևս միասնական եզրակացության չեն եկել այն մասին, թե ինչ վնաս կարող է TFA-ն հասցնել մարդկանց և կենդանիների առողջությանը: Ընդհանուր առմամբ ընդունված է, որ փոքր կոնցենտրացիաներում այն լուրջ վնաս չի պատճառում: Սակայն, քանի որ թթուն կուտակվում է շրջակա միջավայրում, վնասը կաճի մոլորակի վրա ապրող բոլոր կենդանի օրգանիզմների համար:

Աղբյուրը՝ Nature

Պատկերը՝ Ali Majdfar/Getty

Այլ լուրեր